“Ojúṣe àwọn olùkọ́ àti àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ni láti kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kí wọ́n sì múra wọn sílẹ̀ láti kópa nínú kíkọ́ orílẹ̀-èdè, èyí tí ó yẹ kí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ète pàtàkì ti ẹ̀kọ́”: Adájọ́ Ramana
Adájọ́ àgbà tó ga jùlọ ní Ilé Ẹjọ́ Gíga Jùlọ, Adájọ́ NV Ramana, tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́, ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹta, tí CJI SA Bobde dámọ̀ràn gẹ́gẹ́ bí Adájọ́ Àgbà ti Íńdíà ní ọjọ́ Àìkú, ya àwòrán burúkú nípa ètò ẹ̀kọ́ tó wà ní orílẹ̀-èdè náà, ó ní “kò ní ohun èlò láti kọ́ ìwà àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wa” àti pé “ìran eku” ni gbogbo rẹ̀ jẹ́ nípa “ìran eku”.
Adájọ́ Ramana fẹ́rẹ̀ sọ àsọyé ìpàdé fún Damodaram Sanjivayya National Law University (DSNLU) ní Vishakapatnam, Andhra Pradesh ní alẹ́ ọjọ́ Àìkú.
“Ètò ẹ̀kọ́ kò tíì ní ètò láti kọ́ ìwà àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wa, láti mú kí wọ́n ní ìmọ̀ àti ẹrù iṣẹ́ láwùjọ. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sábà máa ń wà nínú ìdíje eku. Nítorí náà, gbogbo wa gbọ́dọ̀ gbìyànjú láti tún ètò ẹ̀kọ́ ṣe láti rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lè ní ojú ìwòye tó tọ́ sí iṣẹ́ wọn àti ìgbésí ayé wọn lóde,” ó sọ nínú ìránṣẹ́ rẹ̀ sí àwọn olùkọ́ni ní kọ́lẹ́ẹ̀jì náà.
“Ojúṣe àwọn olùkọ́ àti àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ni láti kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kí wọ́n sì múra wọn sílẹ̀ láti kópa nínú kíkọ́ orílẹ̀-èdè, èyí tí ó yẹ kí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ète pàtàkì ti ẹ̀kọ́. Èyí mú mi dé ohun tí mo gbàgbọ́ pé ète ẹ̀kọ́ pàtàkì ni. Ó jẹ́ láti so ìmọ̀lára àti sùúrù, ìmọ̀lára àti ọgbọ́n, ohun èlò àti ìwà rere pọ̀. Gẹ́gẹ́ bí Martin Luther King Junior ti sọ, mo sọ – iṣẹ́ ẹ̀kọ́ ni láti kọ́ ènìyàn láti ronú jinlẹ̀ àti láti ronú jinlẹ̀. Ọgbọ́n àti ìwà ni ète ẹ̀kọ́ tòótọ́,” Adájọ́ Ramana sọ.
Adájọ́ Ramana tún sọ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ òfin tí kò ní ìlànà tó yẹ ló wà ní orílẹ̀-èdè náà, èyí sì jẹ́ àṣà tó ń bani lẹ́rù gidigidi. Ó ní, “Ẹgbẹ́ Adájọ́ ti kíyèsí èyí, wọ́n sì ń gbìyànjú láti tún un ṣe.”
Lóòótọ́ ni láti fi àwọn ohun èlò ẹ̀kọ́ ọlọ́gbọ́n kún un láti ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti kọ́ yàrá ìkẹ́ẹ̀kọ́ ọlọ́gbọ́n. Fún àpẹẹrẹ,afi ika te, ètò ìdáhùn àwọn olùgbọ́àtikámẹ́rà ìwé.
“A ní àwọn Kọ́lẹ́ẹ̀jì Òfin àti Ilé-ẹ̀kọ́ Òfin tó lé ní 1500 ní orílẹ̀-èdè náà. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó tó 1.50 lakh tó jáde láti Yunifásítì wọ̀nyí, títí kan Yunifásítì Òfin Orílẹ̀-èdè 23. Èyí jẹ́ iye tó yani lẹ́nu gan-an. Èyí fi hàn pé èrò náà pé iṣẹ́ òfin jẹ́ iṣẹ́ ọlọ́rọ̀ ti ń parí, àti pé àwọn ènìyàn láti onírúurú ipò ìgbésí ayé ti ń wọ inú iṣẹ́ náà báyìí nítorí iye àǹfààní àti wíwà ẹ̀kọ́ òfin ní orílẹ̀-èdè náà. Ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ó ti sábà máa ń rí, “dídára, ju iye lọ”. Jọ̀wọ́ má ṣe gbà èyí ní àṣìṣe, ṣùgbọ́n ìpín wo lára àwọn tó ṣẹ̀ṣẹ̀ jáde ilé-ẹ̀kọ́ gíga ló ti múra tán tàbí tí wọ́n ti múra sílẹ̀ fún iṣẹ́ náà? Mo rò pé ó kéré sí 25 nínú ọgọ́rùn-ún. Èyí kì í ṣe ọ̀rọ̀ nípa àwọn tó jáde ilé-ẹ̀kọ́ gíga fúnra wọn, tí wọ́n ní àwọn ànímọ́ tó yẹ kí wọ́n ní láti jẹ́ agbẹjọ́rò tó ṣàṣeyọrí. Dípò bẹ́ẹ̀, ó jẹ́ ọ̀rọ̀ lórí iye àwọn ilé-ẹ̀kọ́ òfin tó kéré sí ìpele ní orílẹ̀-èdè náà tí wọ́n jẹ́ kọ́lẹ́ẹ̀jì lásán,” ó wí.
“Ọ̀kan lára àwọn àbájáde àìdára ẹ̀kọ́ òfin ní orílẹ̀-èdè náà ni bí wọ́n ṣe ń pẹ́ tó ní orílẹ̀-èdè náà. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 3.8 crore ẹjọ́ tó wà nílẹ̀ ní gbogbo ilé ẹjọ́ ní Íńdíà láìka ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn agbẹjọ́rò sí ní orílẹ̀-èdè náà. Dájúdájú, a gbọ́dọ̀ rí iye yìí nínú ọ̀ràn àwọn tó tó 130 crore ní Íńdíà. Ó tún fi ìgbàgbọ́ tí àwọn ènìyàn ní nínú ìdájọ́ hàn. A gbọ́dọ̀ rántí pé, kódà àwọn ẹjọ́ tí wọ́n ṣe ní àná ti di apá kan nínú ìṣirò nípa ìdúróṣinṣin,” Adájọ́ Ramana sọ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Sep-03-2021